Autor: Andrzej Minkiewicz
Prawa autorskie zastrzeżone
WROTKARSTWO
Z historii
Pierwszy prototyp wrotek, a było to niewątpliwie naśladownictwem łyżew, powstał już w
pierwszych latach XVIII wieku, czyli ponad 300 lat temu. Ich projektantem był Holender,
Hans Brikner. Jego sprzęt był prawdopodobnie na tyle nieudany, że do historii, jako
wynalazca wrotek wszedł na trwale belgijski producent... instrumentów muzycznych Jozef
Merlin, który swe pierwsze wrotki na metalowych kółkach skonstruował ok. 1760 roku.
Kolejne zmiany konstrukcyjne wprowadzali Francuzi Van Lede (1790) i Jean Garcin
(1813), Tyre (1823), Loehner (1825) i wielu innych jeszcze w XIX wieku, a następnie w
ciągu XX wieku. Eksperymentowano i modyfikowano kształt i rozmiary płozy, wielkość i
sposób zamontowania kółek, sposób umocowania wrotki do buta, łożyska, wprowadzono
amortyzatory, a przede wszystkim zmieniano materiały, z których poszczególne elementy
były produkowane. W 1867 powstała pierwsza publiczna wrotkarnia w Cincinatti (USA), a w 1877, w Berlinie. W 1880 istniały już wytwórnie wrotek produkujących ten sprzęt seryjnie.
W 1909 w Niemczech wyprodukowano 500.000 par wrotek, a liczba wrotkarni wzrosła
tam do ok.70. Wrotkarstwo wyczynowe pojawia się w pierwszych latach 20 wieku.
Jednym z pierwszych zarejestrowanych wyczynów jest wynik Anglika J. A. Snovodena,
który w ciągu 144 godzin przebiegł 1291 km. W 1910 w Antwerpii (Belgia) Jessy Carey osiągnął dystans 28,88 km w biegu godzinnym.
W Niemczech powstał Ogólnoniemiecki Związek Wrotkarski. W 1924 w Montreaux (Szwajcaria) założona została Międzynarodowa Federacja Wrotkarska (FIRS). Obecnie organizacja ta ma swą siedzibę w Barcelonie i zrzesza ponad 100 państw. Pierwsze Mistrzostwa Europy w jeździe szybkiej odbyły się w 1930 w Antwerpii, a
Mistrzostwa Świata w 1935 w Moriza (Włochy).
W Polsce
Jazda na wrotkach była znana i rekreacyjnie uprawiana przed wybuchem I wojny światowej na terenach zaboru pruskiego i austriackiego (główne ośrodki to: Katowice, Gliwice, Wrocław, Sopot i Warszawa, gdzie w 1913 roku otwarto wrotkarnię w Dolince Szwajcarskiej). Po wojnie wrotkarstwo reaktywowano w zachodniej części kraju, a przodującym ośrodkiem był Poznań (w 1966 było tam jeszcze 6 wrotkarni). Wrotkarstwo uprawiano w Inowrocławiu (wrotkarnia oddana w 1961), Toruniu, Bydgoszczy, Jeleniej Górze i Katowicach. W 1979 powołano Komisję Wrotkarstwa przy ZG TKKF, opracowano wiele programów i nawiązano kontakt z Federacją Międzynarodową (CERS). Na początku lat 90-tych próbę odrodzenia wrotkarstwa i uczynienia zeń sportu zorganizowanego, masowego, rekreacyjnego jak i wyczynowego podjęła grupa działaczy warszawskich z grupą pracowników AWF w Warszawie, Tow. Łyżwiarskim "Stegny", klubem "Syrena" i przy wsparciu PKOL.
Wiosną 1993 dołączyły do nich pierwsze kluby spoza stolicy: sekcje wrotkarskie przy
"Cuprum" w Lubiniu, "Orle-Elbrewery" (obecnie "Viking") w Elblągu oraz "Zryw" w
Sanoku. W dniu 21.04.1993, na bazie tych pierwszych ośrodków wrotkarskich, odbyło się
w siedzibie PKOl w Warszawie, Zebranie Założycielskie Polskiego Związku Sportów
Wrotkarskich (PZSW).W 1998 roku wrotkarstwo zostało nareszcie uznane przez nasze władze sportowe jako dyscyplina sportowa i wpisane do Rejestru Dyscyplin UKFiT pod pozycją 236.
W Elblągu
